Bir zamanlar kitab rəfi evin ən dəyərli guşələrindən biri sayılırdı. Yeni kitab almaq hadisəyə çevrilir, oxunan əsərlər haqqında uzun söhbətlər edilirdi. Bu gün isə bir çox insan saatlarla telefon ekranına baxsa da, bir kitabın ilk on səhifəsini oxumaqda çətinlik çəkir. Bəs nə dəyişdi? İnsanlar doğrudanmı kitabdan uzaqlaşdı, yoxsa sadəcə oxumaq vərdişi formasını dəyişdi?

Texnologiyanın inkişafı informasiyaya çıxışı asanlaşdırdı. İndi istənilən mövzu haqqında bir neçə saniyəyə məlumat tapmaq mümkündür. Bu sürət həyatımızı rahatlaşdırsa da, bizi uzun mətnlərə qarşı səbirsiz edib. Qısa videolar, bir cümləlik statuslar və sürətlə dəyişən görüntülər beynimizi ani məlumat qəbul etməyə öyrəşdirib. Kitab isə tələsmir. O, diqqət, səbir və zaman istəyir.

Məsələ yalnız telefonlarda da deyil. Müasir həyatın tempi də dəyişib. İnsanlar iş, təhsil və gündəlik qayğılar arasında özlərinə vaxt ayırmaqda çətinlik çəkirlər. Günün sonunda isə çoxları kitab açmaq əvəzinə sosial şəbəkələrdə saatlarla vaxt keçirir. Çünki ekran daha az enerji tələb edir, kitab isə düşünməyi məcbur edir.

Bir başqa səbəb də oxumağın vərdiş kimi formalaşdırılmamasıdır. Uşaqlıqdan kitabla dost olmayan insanın sonradan mütaliəyə maraq göstərməsi daha çətin olur. Əgər evdə kitab oxuyan yoxdursa, məktəbdə mütaliə yalnız məcburi tapşırıq kimi təqdim olunursa, kitab zamanla zövq mənbəyi deyil, öhdəlik kimi qəbul edilir.

Bəzən isə problem kitabda deyil, seçimdə olur. Hamının bəyəndiyi kitab hər oxucu üçün uyğun olmaya bilər. Bir dəfə maraqsız kitabla qarşılaşan insan bütün mütaliədən uzaqlaşır. Halbuki ədəbiyyat çox geniş dünyadır. Kimisi romanı sevir, kimisi psixologiyanı, kimisi tarixi, kimisi isə bioqrafiyaları. Əsas məsələ insanın özünə uyğun kitabı tapmasıdır.

Kitab oxumaq sadəcə yeni məlumat əldə etmək deyil. O, insanın söz ehtiyatını artırır, düşünmə qabiliyyətini inkişaf etdirir, hadisələrə fərqli baxış formalaşdırır. Kitab oxuyan insan təkcə müəllifin fikirlərini deyil, öz düşüncələrini də kəşf edir. Məhz buna görə kitab heç vaxt yalnız kağız üzərində yazılmış mətn olmayıb. O, insanın özü ilə söhbətidir.

Bu gün sosial şəbəkələr kitabın rəqibi kimi görünə bilər. Amma əslində seçim yenə insanındır. Bir saat ekran qarşısında keçirmək də mümkündür, bir saat kitab oxumaq da. Birinci bizi məlumatla doldurur, ikinci isə düşünməyə vadar edir.

İnsanlar kitabdan tam uzaqlaşmayıblar. Sadəcə onların diqqəti daha çox bölünür. Bəlkə də problem kitabların azalmasında deyil, səbrimizin azalmasındadır. Çünki kitab hələ də eyni kitabdır. Dəyişən bizim ona ayırdığımız vaxtdır.

Bəzən bir kitab insanın həyatını dəyişə bilir. Amma bunun üçün əvvəlcə onu açmaq lazımdır.
Unikal xəbər